70% van de Nederlanders koopt koffie onderweg liever in een herbruikbare beker dan in een wegwerpbeker. De belangrijkste reden hiervoor is het verminderen van afval. Dit blijkt uit representatief onderzoek van onderzoeksbureau PanelWizard, in opdracht van Mission Reuse. Zes op de tien Nederlanders vinden ook dat horeca en winkeliers alleen nog maar herbruikbare bekers moeten aanbieden. En bijna zeven op de tien respondenten zijn bereid om statiegeld te betalen voor een herbruikbare beker.

PanelWizard voerde het onderzoek uit onder 1100 mensen. De behoefte aan herbruikbare bekers in plaats van wegwerpbekers is onder alle leeftijdsgroepen nagenoeg gelijk. Voor 80% procent van de respondenten is het verminderen van afval de belangrijkste reden. Ouderen vinden net iets vaker dan jongeren dat horeca uitsluitend herbruikbare bekers zouden moeten aanbieden. Meer dan de helft van de ondervraagden zou het liefst zien dat horeca en winkeliers met eenzelfde systeem gaan werken. 

Mission Reuse en Plastic Soup SurferMission Reuse is een initiatief van de organisaties Enviu, Natuur & Milieu en Recycling Netwerk Benelux. Samen met de Plastic Soup Surfer, Merijn Tinga, voerden zij de afgelopen weken actie. Tinga surfte van Brussel naar Amsterdam op een surfboard van plastic wegwerpbekers om aandacht te vragen voor de milieu- en klimaatschade die wegwerpbekers aanrichten. Iedere dag worden alleen al in Nederland vijf miljoen wegwerpbekers gebruikt. Wegwerpbekers leveren schade op, bij de productie, bij het verwerken en als zwerfafval. Tinga zette voet aan wal in Gent bij Eurocommissaris Timmermans, in Den Haag bij staatssecretaris Heijnen van Infrastructuur en Waterstaat, Tweede Kamerleden en bij gemeenten zoals Leiden, Vlissingen en Rotterdam waar hij sprak met lokale bestuurders en ondernemers. Hij vroeg hen om beleid waarmee wegwerpproducten zoals koffiebekers terug worden gedrongen.

Nieuwe wetgeving
Vanaf 1 januari 2024 geldt er in Nederland een verbod op wegwerpproducten die ter plaatse worden gebruikt. Vanaf half juli 2023 geldt er daarnaast een verplichting voor het aanbieden van een herbruikbaar alternatief en een verbod op het gratis verstrekken van plastic verpakkingen voor onderweg, de zogenaamde to go-producten.Recycling schijnoplossingBeide regelingen bevatten een optie die wegwerpverpakkingen in stand houden. Voor consumptie ter plaatse mogen ondernemers wegwerpbekers blijven gebruiken, zolang ze 75 tot 90% inzamelen en hoogwaardig laten recyclen. Voor to go-producten is het bieden van de mogelijkheid aan de klant om een eigen herbruikbare beker mee te nemen genoeg om te voldoen aan de wetgeving, de zogeheten Bring Your Own. ‘Onwenselijke onderdelen in deze nieuwe wetgeving’, licht Emmy van Daele van Mission Reuse toe. ‘In het uitzonderlijke geval dat bekers gerecycled worden gaan alsnog veel grondstoffen verloren. Met veel extra CO2-uitstoot als gevolg. En je hebt toch weer aanvullende nieuwe grondstoffen nodig.’Wegwerp verleden tijdWelk bedrag aanbieders van to-go producten voor hun wegwerpbekers vragen, laat de overheid aan het bedrijfsleven. Daarom pleit Mission Reuse bij gemeentes en overheden om in te zetten op hergebruik door bijvoorbeeld het verplicht stellen van herbruikbare bekers op festivals. ‘Uit dit onderzoek blijkt dat Nederlanders helemaal klaar zijn met wegwerpbekers, en met liefde de overstap maken naar herbruikbare bekers. Aan lokale overheden de opdracht om de overstap naar hergebruik te ondersteunen en aan bedrijven de taak deze systemen in te voeren,’ eindigt Van Daele. Mission Reuse ondersteunt gemeenten, kantoren, onderwijsinstellingen, horeca en festivalorganisaties bij de overstap naar herbruikbaar.Mission ReuseMission Reuse is een initiatief van Enviu, Recycling Netwerk Benelux en Natuur & Milieu. Mission Reuse richt zich op overheid, bedrijfsleven en consumenten. Middels pilots, lobby, onderzoek en campagnes wil de organisatie concrete alternatieven voor hergebruik bieden. Momenteel lopen er pilots bij bedrijven die zich bezighouden met e-commerce, bij universiteiten en festivals. 

Please don’t replace me

Plastic is eigenlijk best een slimme vondst: het is licht, het gaat lang mee en is multifunctioneel. Logisch dat het in overvloed gebruikt wordt.


Maar er kleven nadelen aan. Bijna alle plastics worden gemaakt van aardolie. Daar willen we nu juist vanaf. Daarnaast is het voordeel dat plastics lang meegaan ook direct het nadeel. Als het in de natuur terecht komt, is het verschrikkelijk slecht dieren en het ecosysteem en daarnaast verspeel je de grondstof.


Daar wil je toch vanaf? In de strijd tegen plastic schieten de ‘duurzame’ varianten als paddenstoelen uit de grond. Probleem opgelost. Helaas gaat die vlieger vaak niet helemaal op.

Plastics gemaakt van biologisch materiaal, bijvoorbeeld suikerriet of maiszetmeel, zijn niet per definitie goed. Ze zijn inderdaad niet gemaakt van aardolie, maar voor de productie van suikerriet of maïs is veel landbouwgrond nodig en moeten veel bestrijdingsmiddelen gebruikt worden. Daarbij is biologisch afbreekbaar plastic lastig in afvalverwerking. Het mag niet bij de plastics, omdat ze het recycleproces verstoren. Het mag ook niet bij het groenafval, want het verteerd niet zoals je appelschilletje doet. 

En hoe zit het met papier en bijvoorbeeld bamboe? Het gebruik van deze twee grondstoffen ten opzichte van plastic is niet altijd duurzamer en daarnaast blijf je de grondstof gebruiken voor een product dat je eenmalig gebruikt. Het papieren tasje vervangt het plastic tasje. Je gooit het nog steeds weg. Hetzelfde geldt voor dat wegwerpbordje van bamboe. De grondstof gaat dus verloren. En dat koffiebekertje van papier? Bestaat niet, want die heeft altijd een plastic coating nodig anders loopt je koffie er zo uit …

Daarom zeggen wij, please don’t replace me. Vervang single use plastics niet door andere single use materialen, maar pak de wegwerpcultuur aan.

Download onze gratis poster en spread the word!

Download hier onze gratis poster en hang hem thuis, in je favoriete café, op werk of ergens anders op om mensen te herinneren aan het belang van hergebruik.

 
Please don't replace me

Rethink Refuse Reuse

Bekende shampoomerken die reclame maken voor hun flessen gemaakt van 100% gerecycled plastic. ‘Beter voor de planeet.’ Kleding die gemaakt is van gerecycled materiaal. Koffiebekertjes die recyclebaar zijn. Iedereen doet het en iedereen voelt zich goed bij deze geweldige stap voor de planeet. Want als ik recycle dan ben ik toch goed bezig? 

Maar we moeten je helaas uit de droom helpen. Recyclen is niet de oplossing. Verre van zelfs. Knipper maar even met je ogen, slik maar even een keertje. Dan leggen wij je uit waarom.

Rethink. Zonder al te diep op inhoudelijke circulaire materie in te gaan (duurt lang), is het model van recycling nog steeds gebouwd op eenmalig gebruik. Ik gooi dat koffiebekertje nog steeds na een keer gebruiken weg. Dat betekent dat het hele productieproces van dat bekertje nog steeds wegwerp als doel heeft. Het materiaal kan vaak niet gerecycled worden en als dat wel het geval is wordt er geen nieuw bekertje van gemaakt. Dus de cirkel is niet rond, voor je nieuwe koffiebeker zijn steeds nieuwe (fossiele) grondstoffen nodig en je koffiebeker krijgt als beste tweede leven een kans als als toiletpapier of plantentray. Kost ook veel energie om te versnipperen en opnieuw te maken. Een utopie dus om te denken dat jouw bekertje straks een nieuw bekertje wordt.

Refuse. Recyclen zorgt daarmee dus ook niet perse voor minder afval. Er worden nog steeds net zoveel bekertjes gemaakt. De enige manier ook afval daadwerkelijk te verminderen is, je raadt het al, refuse. Nu kun je natuurlijk altijd een eigen beker bij je hebben, je eigen broodzak, je eigen bakjes voor take-away, maar laten we eerlijk zijn, dat doet bijna niemand. En daarom, inderdaad…

Reuse. Als we de systemen die nu de focus leggen op recyclen vervangen met echt herbruikbare opties, doorbreek je de wegwerpcultuur, kost het proces van recyclen geen energie en blijft het koffiebekertje gewoon een koffiebekertje. En dat wassen van die bekertjes dan? Dat kost minder energie dan een nieuwe beker maken, geloof ons. Vanuit Mission Reuse zetten we ons daarom in deze herbruikbare oplossingen een zetje te geven, zodat ze straks overal verkrijgbaar zijn.

Gaan we dan nooit meer recyclen? Jazeker wel, maar alleen als laatste optie. Als de levenscyclus van de echt herbruikbare koffiebeker aan z’n einde is. Maar alleen dan.

Download onze gratis poster en spread the word!

Download hier onze gratis poster en hang hem thuis, in je favoriete café, op werk of ergens anders op om mensen te herinneren aan het belang van hergebruik.

Rethink Refuse Reuse A3 (2)

Hoe kun je vanuit een provinciale rol de transitie naar hergebruik versnellen? Deze vraag stelden we aan Bowine Wijffels, Transitiemanager Kunststoffen binnen Team Circulair Zuid-Holland. De provincie Zuid-Holland geldt binnen Nederland als koploper op dit gebied. Met een team van ongeveer 15 mensen werken ze aan verschillende transitieagenda’s, gebaseerd op het Grondstoffenakkoord vanuit het Rijk.

“Vanuit mijn functie kijk ik naar het hele pallet van kunststoffentoepassingen. Je kunt dan denken aan consumentenverpakkingen en herbruikbare bekers, maar ook aan verpakkingen die gebruikt worden in de tuinbouw en de productie van kunststoffen in de haven van Rotterdam.”, aldus Bowine. “Ik schrok best wel van de manier waarop we nu met plastic omgaan in de samenleving. We lopen op het gebied van kunststoffen enorm achter in de overgang naar circulair. Om de cirkel voor grondstoffen daar te sluiten, kunnen we echt een flinke slag maken. Reuse, reuse, reuse is de boodschap. Niets meer weg, alles terug. We moeten echt die gedachte aan circulair stimuleren.”

"We kunnen winst niet meer gebruiken als enige groei-indicator. Groei op een planeet waar een einde aan zit kan simpelweg niet. Een systeem van co-creatie brengt daar verandering in."

Bowine Wijffels

Provincie vervult meerdere rollen
In het stimuleren van die reuse-gedachte, ziet Bowine voor een provincie een aantal rollen weggelegd. Het gaat volgens haar in eerste instantie om het in kaart brengen van het probleem. “Binnen de provincie Zuid-Holland is de tuinbouwsector erg groot. Daar gaan tonnen plastic in om. Maar niemand heeft goed in kaart gebracht om welke hoeveelheden het nu precies gaat en wat voor soort plastics dat zijn. Vanuit de provincie hebben we dat nu in kaart gebracht. Dan weet je waar het probleem zit en waar je een verschil kunt maken.”

Een volgende stap is nieuwe methoden stimuleren door een vernieuwingsnetwerk op te zetten. “Partijen kijken dan samen naar alternatieven, innovaties, wet- en regelgeving om vervolgens een agenda op te stellen waar ze aan willen werken. Voor herbruikbare systemen binnen de to go-markt voor consumenten werken we samen met de gemeenten en stimuleren we hergebruik door een challenge uit te zetten voor vernieuwende ideeën waar we op voort kunnen bouwen. Dat is vooral een faciliterende rol.”

In de gesprekken over de industrie in de Rotterdamse havens is de Provincie Zuid-Holland de aanjager door op strategisch niveau de discussies rond circulair steeds opnieuw aan te zwengelen. “Als laatste hebben we natuurlijk een voorbeeldrol en kijken we ook in-house waar we stappen kunnen zetten naar herbruikbare systemen. Daar nemen we ook onze verantwoordelijkheid.”

Hergebruik verankeren in de samenleving
Hoe kunnen we ervoor zorgen dat hergebruik ook echt verankerd raakt binnen ons systeem en volledig geïntegreerd is in onze manier van denken? Bowine: “Het vraagt veel, want partijen moeten elkaar vinden op dit onderwerp en meerwaarde creëren zonder concurrentie. Het vereist co-creatie vanuit een ander paradigma. Dat is lastig voor bedrijven, want het vergt een ander businessmodel waarbij meer wordt samengewerkt voor bijvoorbeeld retourlogistiek of verpakkingen. Een ecosysteem is een mooi voorbeeld. Binnen de natuur wordt veel samengewerkt zonder concurrentie. Concurrentie kost energie en dat maakt je zwak. Daarnaast kunnen we winst niet meer gebruiken als enige groei-indicator. Groei op een planeet waar een einde aan zit kan simpelweg niet. Een systeem van co-creatie brengt daar verandering in.”

Wil je meer weten over de plannen van Provincie Zuid Holland? Je leest er meer over op de website Circulair Zuid-Holland.

Buy, use, replace.  Buy, use, replace.  Buy, use, replace. 

Dit is het credo van onze maatschappij en economie. We kopen, gebruiken en gooien weg. Een wegwerpcultuur, gevoed door producten die gemaakt worden voor eenmalig gebruik. Van koffiebekertjes tot kleding, wegwerp bbq’s, wattenschijfjes en verpakkingen voor online bestellingen. Hun businessmodellen zijn gebouwd om vooral weer snel te eindigen als afval.

Als maatschappij zijn we het normaal gaan vinden dat spullen maar een korte levensduur hebben. Waardeloos zijn. Als we daar wat beter over nadenken is dat natuurlijk vreemd. In al deze producten zitten grondstoffen. Een katoenplant moet groeien om dat T-shirt te maken. Bomen moeten gekapt voor dat koffiebekertje. Machines draaien om de producten te maken. Schepen, vliegtuigen en vrachtwagens leggen duizenden kilometers af om het te vervoeren naar winkels. Jij betaalt met je zuurverdiende centjes en gooit het eigenlijk direct weer weg.

Vanuit Mission Reuse pleiten we voor een nieuw model, waarbij spullen opnieuw gebruikt worden. We nemen het koffiebekertje als voorbeeld. Grofweg vijf miljoen verdwijnen iedere dag (!) in de prullenbak nadat jij er gemiddeld tien minuten gebruik van hebt gemaakt. Wat als we nu allemaal eens zeggen dat dat anders moet? Dat we die koffie gaan drinken uit een beker die we gemakkelijk weer inleveren en opnieuw gebruiken? In plaats van in de prullenbak, gooi je ‘m in een container die eind van de dag wordt opgehaald. De bekers worden gewassen en opnieuw naar het koffietentje gebracht om de volgende dag weer gebruikt te worden. We weigeren mee te doen aan het waardeloos maken van al die producten. We maken ze waardevol, we gebruiken ze opnieuw en opnieuw. 

Er zijn nieuwe systemen, kleine start ups die met circulaire businessmodellen aan de slag gaan. Grotere partijen die nieuwe modellen testen. Die pas gaan vliegen als wij ze omarmen. Dus bij deze het voorstel voor een nieuw credo…

Download onze gratis poster en spread the word!

Download hier onze gratis poster en hang hem thuis, in je favoriete café, op werk of ergens anders op om mensen te herinneren aan het belang van hergebruik.

Afbeelding use me baby one more time

Elke ochtend belanden alleen al in Nederland 5 miljoen koffiebekers in het afval. Opgeteld is dit 385 kilometer, de afstand die Merijn Tinga aflegt op een elektrisch surfboard gemaakt van wegwerpbekers. De koffiebekers staan in deze campagne symbool voor de wegwerpmaatschappij. Mission Reuse en De Plastic Soup Surfer zetten zich in om consumenten, overheden en ondernemers stappen te laten zetten richting hergebruik van verpakkingen.

Merijn Tinga, de Plastic Soup Surfer, en Mission Reuse gaan samen de strijd aan tegen plasticvervuiling. Mission Reuse is een initiatief van de organisaties Enviu, Natuur & Milieu en Recycling Netwerk Benelux, gericht op het aanmoedigen van verpakkingen die je kunt hergebruiken en het verminderen van wegwerpproducten. Dit doen zij door aandacht te vragen voor de 5 miljoen plastic koffiebekers die elke ochtend in Nederland in het afval belanden. Opgeteld is dit 385 kilometer, de afstand die Tinga e-foilt, (surfen met een elektrisch motortje) op een surfboard gemaakt van koffiebekers gevonden als zwerfafval. In het surfboard zijn 500 bekers verwerkt, dus elke ochtend wordt er een hoeveelheid koffiebekers met de omvang van 10.000 surfboards weggegooid.

Perslancering in Leiden
De perslancering voor de campagne is op 24 juni om 10 uur bij de Rembrandtbrug in Leiden, waar Tinga aankomt op het water. Leiden neemt als eerste Nederlandse gemeente, en koploper op het gebied van herbruikbare bekers, het ‘Van wegwerp naar hergebruik’- bord in ontvangst. Dit bord symboliseert de concrete acties die de gemeente zet om naar een herbruikbaar systeem over te gaan.

“Het succes van de herbruikbare statiegeldbekers tijdens Leidens Ontzet op 3 oktober laat zien dat het kan. Dit scheelt straten vol met afval en een hoop plastic productie. Nu zijn de koffiebekers aan de beurt. Hergebruik wordt hierbij de norm. Dat betekent dat dezelfde beker of mok in dit geval, meerdere keren wordt gebruikt en daarna wordt afgewassen.”

Wethouder Yvonne van Delft (Energie, Werk en Inkomen & Cultuur):

Andere gemeenten die tijdens de route een bord in ontvangst nemen zijn onder andere Rotterdam, Vlissingen en Den Haag. Tinga e-foilt van 1 tot en met 8 juli een route van Brussel naar Amsterdam, waar hij stopt op 14 plaatsen. Hij wordt onderweg ontvangen door o.a. Eurocommissaris Timmermans, Staatssecretaris Heijnen (ministerie van Infrastructuur & Waterstaat), lokale bestuurders en ondernemers.

"Deze campagne is gericht op de wegwerpmentaliteit. Nergens is dit zo zichtbaar en tegelijk zo makkelijk op te lossen als bij de wegwerpbeker. Als morgen wegwerpbekers verboden worden, hoeft er geen kop koffie minder om gedronken te worden, alle oplossingen liggen voorhanden. Gezien de staat van onze aarde moeten we van wegwerp afstappen en 'hergebruik' zo snel mogelijk de nieuwe norm worden. Samen met Mission Reuse laten we zien hoe makkelijk dat kan zijn."

Merijn Tinga, Plastic Soup Surfer en activist

De wegwerpbeker, symbool voor de wegwerpmaatschappij
Nederlanders gooien elke ochtend 5 miljoen koffiebekers weg. Zodra de laatste slok koffie binnen is, is dit bekertje waardeloos geworden voor de gebruiker. Ze belanden in de afvalbak of eindigen als zwerfvuil, worden verbrand en in een enkel geval gerecycled – en niet tot koffiebekers. De meest nuttige toepassing die overblijft is toiletpapier. Hiermee verliezen en verbranden we dus waardevolle, steeds schaarser wordende, grondstoffen. Het voorbeeld van de koffiebeker illustreert het grotere probleem van de huidige wegwerpmaatschappij. Het kost enorm veel grondstoffen en energie om die wegwerpproducten zoals shampoo flessen, luiers of verpakkingen voor online bestellingen te maken.  Het probleem is dat de huidige businessmodellen en consumenten gewoontes volledig gebaseerd zijn op eenmalig gebruik. Ook het huidige beleid faciliteert dit eenmalige gebruik van verpakkingen. Mission Reuse zet zich in om de transitie naar herbruikbaar concreet te maken en te versnellen. Door campagnes te voeren, ondernemers te helpen en voorstellen te doen voor wet- en regelgeving.

Recycling vaak schijnoplossing
Er wordt vaak gekeken naar schijnoplossingen voor het probleem van de groeiende afvalberg, veroorzaakt door deze wegwerpproducten. Schijnoplossingen zijn bijvoorbeeld recycling. Veel materialen zijn niet geschikt voor recycling en wegwerp blijft de norm. Een andere manier is het vervangen van plastic door zogenaamd duurzame materialen als papier of bamboe. Ook dit is niet altijd duurzamer, omdat het nog steeds wegwerpverpakkingen zijn en bovendien delen in de productieketen nog steeds erg vervuilend kunnen zijn.

“We zien dat steeds meer bedrijven de onvermijdelijke beweging naar hergebruik inzetten. Vanuit de impact op het klimaat maar ook vanuit het business potentieel is dit terecht. Hergebruik gaat een grote invloed hebben op de markt en het klantgedrag. Als onderdeel van Mission Reuse helpen wij intrinsiek gemotiveerde bedrijven om de transitie te maken naar business modellen van de toekomst.”

Michiel Elich, CEO Enviu

Met deze campagne vragen de organisaties om ‘herbruikbaar’ de nieuwe norm te maken en daarmee afscheid te nemen van de wegwerpmaatschappij. Mission Reuse is de kennispartij die oplossingen kan aandragen aan alle partijen om de stap naar hergebruik te maken. Organisaties en overheden die de stap naar herbruikbaar willen maken, kunnen contact opnemen met Mission Reuse.  

Meer informatie over de campagne en de route is te vinden op de website van de Plastic Soup Surfer.

Zit jouw prullenbak ook elke week bomvol met voedselverpakkingen waarvan jij je afvraagt of deze nou écht nodig waren? Afvalvrij boodschappen doen klinkt ingewikkeld en duur, maar dat hoeft het zeker niet te zijn. Vandaag, op World Refill Day, delen we 5 makkelijke tips met je waarmee onverpakt boodschappen doen een kinderspel wordt.

Bijvullen en hergebruiken in plaats van weggooien

World Refill Day vindt elk jaar op 16 juni plaats, en is in het leven geroepen om mensen te stimuleren om met minder afval te leven. Elk jaar gooien wij in Nederland ruim 19 miljoen plastic bekers en voedselverpakkingen na slechts één keer gebruiken in de prullenbak. Zo blijft de afvalberg maar groeien, en neemt ook de hoeveelheid wegwerpproducten in het milieu steeds meer toe. Daarnaast kost de productie van single use verpakkingen keer op keer veel grondstoffen en energie. Door vaker onverpakt boodschappen te doen en herbruikbare bakjes te vullen met pasta, noten of andere lekkernijen, kunnen we de groeiende afvalberg te lijf gaan. Een wereld zonder onnodige single use verpakkingen is namelijk een schonere en leefbaardere wereld.

Met deze 5 tips lukt afvalvrij boodschappen doen

 

1. Met je eigen zakje of bakje naar de gewone supermarkt
Om onverpakt groente, fruit en brood in te kopen, hoef je niet naar een speciale afvalvrije supermarkt te gaan. Je kunt losse groente, fruit en broodjes namelijk gewoon in een herbruikbaar zakje doen in de supermarkt om de hoek. Herbruikbare zakjes kun je inmiddels bij bijna alle supermarkten krijgen. Natuurlijk kun jij je broodje ook bij de bakker of op de markt in een eigen zakje laten doen. Bij steeds meer gangbare supermarkten kun je daarnaast zelfs noten ‘tappen’ in een eigen bakje. Zo heb je iets lekkers voor bij de borrel.

2. De buitenlandse supermarkt is een schatkamer aan onverpakt voedsel

Is er bij jou in de buurt een toko of een ander buitenlandse supermarkt? Neem er dan zeker eens een kijkje! Vaak vind je hier namelijk olijfjes, smeersels, feta, noten, salades en broden die onverpakt zijn. Vergeet dus niet je eigen bakje of zakje mee te nemen. Zo doe je niet alleen het milieu een gunst, maar ontdek je ook nog eens smaken en producten die je in de reguliere supermarkt niet tegenkomt.

3. Koffie of thee uit de speciaalzaak 
Bij veel speciaalzaken kun je losse koffiebonen en theesoorten kopen. Ook hierbij geldt natuurlijk: neem je eigen bakje mee! Losse thee is trouwens sowieso al vele malen beter als je afval wilt reduceren, omdat theezakjes soms wel driedubbel zijn verpakt (theezakje, envelopje, theedoos, plasticje om theedoos). Als je een echte theedrinker bent, scheelt het dus een hoop afval als je kiest voor losse thee uit bijvoorbeeld een thee-ei. 
4. Back to the roots: bij de boer shop je onverpakt 
Als we ons voedsel direct bij de bron kopen, namelijk bij de boer zelf, scheelt dat transport en dus CO2-uitstoot. Beter kan het niet. Vaak hebben boeren een winkeltje of automaat waar je verse eieren, groente of kaas kunt kopen. Bij sommige boerderijen kun je zelfs een abonnement afsluiten. Dan krijg je wekelijks verse boodschappen van de boer in je buurt. Op deze website vind je een overzicht van boerderijen per regio en de producten die je daar kunt kopen. En oh ja, ken je de eierman nog die in zijn busje door de straten rijdt? Daar kun je ook veel afvalvrije boodschappen scoren. 

5. In de verpakkingsvrije winkel vind je alles

Tot slot duiken er in Nederland steeds meer verpakkingsvrije supermarkten op waar jij je bakjes met alles kunt vullen wat je hartje begeert. Hoe het werkt in zo’n winkel? Dat is heel simpel. Idealiter neem jij je eigen herbruikbare verpakkingen mee, want dat is goedkoper. Je weegt deze op een weegschaal om het leeggewicht te bepalen en plakt er een sticker op. Vervolgens kun je los met winkelen! In de meeste verpakkingsvrije supermarkten vind je alles van meel, kruiden en gedroogd fruit tot oliën, kaas, vleeswaren en zelfs yoghurt. Ben je meer van het laten bezorgen? Ook dat kan in steeds meer steden op een afvalvrije manier. Google eens op ‘online verpakkingsvrij boodschappen doen’ in jouw stad. En dan geldt het nog de vraag der vragen te beantwoorden: zijn verpakkingsvrije winkels niet veel duurder? De prijzen liggen hier inderdaad hoger dan in de reguliere supermarkt, maar de producten zijn vaak wel biologisch. Daarbij komt dat je alleen betaalt voor wat je echt nodig hebt. Heb je voor een recept maar een paar eetlepels van een bepaald kruid nodig? Dan hoef je hier geen hele pot te kopen, en dat scheelt centen. Hier kun je een kaart vinden met afvalvrije winkels in Nederland en België – handig! 

Meer weten?

Bij Mission Reuse maken wij ons sterk voor een wereld zonder wegwerpverpakkingen. We willen hergebruik zichtbaar, betaalbaar en toegankelijk maken voor iedereen. Kun jij je helemaal vinden in onze missie? Doe dan mee aan onze revolutie door je hervul-ervaring te delen met de hashtag #WorldRefillDay. Volg ons op LinkedIn, Instagram en Twitter of blader door onze blogposts om meer te leren over hergebruik, afval scheiden en recyclen.

Drie miljard wegwerpkoffiebekers per jaar. Vrijwel iedereen irriteert zich aan de grote hoeveelheid wegwerp in onze samenleving. Voor veel van die producten bestaan prima herbruikbare alternatieven. Maar terwijl het Nederlandse kabinet wel Europa tot actie aanspoort, schiet de wetgeving voor hergebruik in eigen land tekort.

Op 31 maart vroeg de Nederlandse overheid aan Eurocommissaris Frans Timmermans om met stevige maatregelen te komen om de hoeveelheid verpakkingen en verpakkingsafval te verminderen. Nederlands staatssecretaris Vivianne Heijnen ondertekende met haar collega’s van Luxemburg, Denemarken, Zweden en Oostenrijk een brief die begint met: ‘De circulaire economie is van vitaal belang voor een duurzame toekomst en essentieel om klimaatverandering tegen te gaan. Een ambitieuze uitvoering van het actieplan circulaire economie is daarom van groot belang. Zowel de Europese Commissie als de lidstaten hebben hun verantwoordelijkheid om dit te bereiken.’

Ontsnappingsclausules
Maar als we de Nederlandse wetgeving bestuderen die de transitie van wegwerp naar hergebruik moet faciliteren, dan vallen toch vooral de ontsnappingsclausules op in de Ministeriële Regeling kunststofproducten eenmalig gebruik. Festivals, stadions, pretparken, restaurants en kantoren moeten herbruikbare bekers gebruiken – tenzij ze wegwerpbekers ‘inzamelen en aanbieden voor hoogwaardige recycling’.

Voor ter plekke bereide maaltijden en dranken moet een herbruikbaar alternatief beschikbaar zijn voor take-away. Maar hier opnieuw een ontsnappingsclausule: dit kan ook een zelf meegebrachte beker of verpakking zijn.

Hiermee legt de Nederlandse overheid de verantwoordelijkheid weer bij de klant en zetten we geen stappen naar een systeemverandering. De grote Bring-Your-Own campagne is hier ook een goed voorbeeld van. Het resultaat is dat nog altijd bijna alle koffie in wegwerpbekers verkocht wordt.

Wat je zelf niet bereid bent te doen, gaat Europa niet voor je oplossen
Herbruikbare alternatieven voor wegwerp zijn veel beter voor het milieu dan wegwerp. Zeker als het gaat om consumptie in de openbare ruimte waar het risico op zwerfafval groot is. Andere landen geven het goede voorbeeld op nationaal niveau. Luxemburg publiceerde afgelopen week wetgeving voor hergebruikmaatregelen waarbij wegwerpverpakkingen worden uitgefaseerd. Oostenrijk legde in november de bindende en afdwingbare doelstelling van 25% herbruikbare drankverpakkingen tegen 2025 vast. Zweden kwam met een reductiedoelstelling van 50% voor bekers en maaltijdverpakkingen tegen 2026.

Wat we in Nederland nodig hebben zijn oplossingen die echt herbruikbaar zijn en qua gemak kunnen concurreren met wegwerp. Voor een koffiebeker betekent dat een herbruikbare beker die je van de Kiosk krijgt. En die je vervolgens makkelijk via de retourautomaten voor flesjes en blikjes weer in kan leveren. Zodat ze industrieel gewassen honderden keren opnieuw gebruikt worden. Maar de vele achterpoortjes in de Nederlandse wetgeving houden de wegwerpcultuur in stand. Ze stroken niet met de aanbevelingen die Nederland doet aan Europa. Beste regering in Den Haag: wat je zelf niet bereid bent te doen, gaat Europa niet voor je oplossen. Woensdag is de Tweede Kamer aan zet om meer tanden te laten zien bij de bespreking van de voorstellen.

Door Karl Beerenfenger

Dit opinieartikel is op 10 mei 2022 verschenen op bnnvara.nl

 

Mission Reuse gaat back to school! Om een beetje bij de les te blijven, is koffie essentieel. Die smaakt nog beter uit een herbruikbare beker! De komende periode kijken we in samenwerkingsverband met twee locaties van de Hogeschool van Amsterdam en Universiteit van Amsterdam, en de startups WeCup en Vytal waar een goed werkend systeem voor herbruikbare bekers binnen de schoolmuren aan moet voldoen.  

Vanaf 16 mei starten we een pilot waarbij de verschillen onderzoeken tussen een app-based solution en een deposit-based solution. Bij een aantal foodcourts van de locatie Roeterseiland van de universiteit, worden alle wegwerpbekers vervangen door de reuse solution van Vytal. Je downloadt de app en voegt je gegevens toe. Gebruik je een beker, dan wordt die toegevoegd aan je account. Daar betaal je niets voor. Je hebt vervolgens 14 dagen de tijd om de beker in te leveren bij een van de inleverpunten. Doe je dit niet? Dan wordt er automatisch boete berekend die van je rekening wordt gehaald. Een beetje vergelijkbaar met het systeem van de bibliotheek.  

Ook bij de locatie Wibauthuis van de Hogeschool van Amsterdam wordt de wegwerp tijdelijk vervangen door de herbruikbare beker. Daar testen we het digitale statiegeldsysteem van WeCup. Koop je een koffie, dan betaal je een euro extra als statiegeld. Je kunt je beker inleveren bij een zogenaamde
deposit bin. Je krijgt dan direct je euro weer terug via je bankpas.  

Onderzoek naar behoeftes en inleverpercentage
We kijken de komende weken naar de technische aspecten van beide oplossingen en welke invloed die hebben op de inleverpercentage. Daarnaast kijken we naar het gedragsaspect en hoe verschillende communicatieboodschappen juist wel of niet bijdragen bij de introductie van een dergelijk systeem. 
 

Benieuwd naar de uitkomsten? Volg dan ook onze socialmediakanalen en schrijf je in voor onze nieuwsbrief. 

 

Benieuwd welke systemen er zijn en welke kan werken voor jouw horecagelegenheid? Bekijk het overzicht van de verschillende aanbieders.

Voor een succesvol model met herbruikbare verzendverpakkingen – dat ook daadwerkelijk een positieve impact heeft – zijn een aantal dingen van belang. Naast de levensduur van het materiaal voor de herbruikbare verpakking, het transport van en naar inleverpunten waar het ook gewassen en gerepareerd wordt, ligt de belangrijkste slagingskans van het model in het zo lang mogelijk in de loop houden van de verpakking. Om daadwerkelijk minder impact te hebben met een herbruikbare verpakking, moet deze ook zo vaak mogelijk worden gebruikt.  

Een belangrijke schakel die gecreëerd moet, zijn de klanten van de webshops. Zij moeten de verpakking terugbrengen naar een inleverpunt, of sturen het terug via de post, om ervoor te zorgen dat deze ook weer door kunnen naar de volgende gebruiker. Mission Reuse start in samenwerking met Werfzeep en Katoenfabriek een pilot om verschillende manieren te testen om het retourpercentage zo hoog mogelijk te houden.  

Werfzeep is een ambachtelijke biologische zeepziederij en maakt zepen met de hand. Alle producten zijn plantaardig en palmolievrij en (bijna) allemaal veganistisch. Hun zeepatelier bevindt zich aan de Westerkade in Utrecht. Net ver daar vandaan, aan de Oudegracht, ligt Katoenfabriek. Een team van pioniers op het gebied van duurzaam drukwerk. Ze hebben zich de afgelopen vijftien jaar gespecialiseerd in drukken met watergedragen inkten en duurzaam textiel.  

Beide partijen versturen hun bestellingen de komende periode in herbruikbare verzendverpakkingen, zodat we kunnen onderzoeken welke retourmethoden het best werken voor klanten. Om dit proces goed te faciliteren, sluit ook De Fietskoerier Utrecht aan bij deze pilot. 


Retourpunten Utrecht

  1. Werfzeep (Jeremiestraat 18a)
  2. Social Impact Factory (Vredenburg 40)
  3. Libertas Pascal (Amsterdamsestraatweg 656D)
  4. CycleWorks (Weerdsingel Westzijde 18)
  5. De Fietskoerier Utrecht (Atoomweg 1)
herbruikbare verpakking voor zeep

We houden je de komende periode natuurlijk goed op de hoogte van het verloop en de uitkomsten van deze pilot via onze kanalen.

Op zoek naar iets specifieks?