“De Packaging and Packaging Waste Regulation is misschien wel heel technische regelgeving, maar wel ontzettend belangrijk”, kondigen de sprekers Özlen Yagmur en Dillon de Groot van het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat aan. “Het is complexe wetgeving. Te moeilijk om in een half uur te doorgronden. Dus we gaan er echt in vogelvlucht doorheen.” 

De PPWR is de nieuwe verpakkingsverordening die Europees zal gaan gelden. Het voorstel voor de PPWR is in november 2022 gepubliceerd. Yagmur: “We zitten nu aan het einde van het Europese wetgevingsproces, we wachten nog op de handtekeningen en dan is de verordening formeel aangenomen. Het is een verordening die gaat over de gehele levensduur van verpakkingen.” 

Op 30 november 2022 werd het Commissievoorstel voor de PPWR gepubliceerd. In het voorjaar van 2024 werd het Europese politieke akkoord over de verordening bereikt. De PPWR wordt de opvolger van de huidige Europese verpakkingsrichtlijn, de Packaging and Packaging Waste Directive uit 1994. Wanneer de PPWR wordt aangenomen, is de wetgeving in alle EU-landen van kracht. Nationale wetten moeten hierop worden aangepast. Dit betekent een gelijk speelveld voor alle lidstaten. 

“De PPWR is complementair aan de Single Use Plastics Directive (SUP). De SUP is een richtlijn die in 2021 van kracht werd. Een richtlijn kent meer beleidsvrijheid dan een verordening, dit betekent dat lidstaten sommige eisen op hun eigen manier mogen invullen. 18 maanden na de formele bekrachtiging treedt de PPWR in werking, dit zal in de loop van 2026 zijn.”

480 kilo afval per persoon
“In Nederland zorgen we per persoon per jaar voor ongeveer 480 kilo huishoudelijk afval”, vertelt Yagmur. “Iets meer dan 35 procent daarvan bestaat uit verpakkingen. In Nederland gebruiken we iets minder verpakkingen dan in andere Europese landen, namelijk zo’n 170 kilo verpakkingsafval per persoon per jaar.” Voor de PPWR is Europees gekeken naar de effecten van verpakkingen op het milieu. “Het gaat dan niet alleen om de CO2 uitstoot, maar bijvoorbeeld ook om hoeveel water en grondstoffen er nodig zijn om de verpakking te produceren.”

Dunne plastic zakjes en hotelmini’s
Met de PPWR wil Europa de milieu-impact van verpakkingen verlagen door onder andere de hoeveelheid verpakkingen die op de markt komen te reduceren, verpakkingsafval te voorkomen en meer in te zetten op hergebruik. “Afvalreductie is één van de belangrijkste doelen van de verordening. Er komen restricties op specifieke verpakkingstypen, oververpakken wordt tegengegaan en onnodig eenmalig gebruik moet stoppen. Bijvoorbeeld het gebruik van die hele dunne plastic zakjes en van losse koffiemelkcupjes en sauszakjes. Maar ook de ‘hotelmini’s met shampoo of douchegel gaan verdwijnen.”

Oververpakken
Verpakkingen minimaliseren wordt een grote, maar noodzakelijke opgave. De Groot: “In sommige verpakkingen zit bijvoorbeeld heel veel lucht, dat moet minder dan 50 procent worden. Andere verpakkingen zijn extra dik. Bepaalde verpakkingen hebben dubbele bodems terwijl dat niet noodzakelijk is voor de functionaliteit. Dat noemen we oververpakken.” 

Recycling
Het stimuleren van recycling is een belangrijk onderdeel van de verordening. “Dat gaat om twee dingen”, legt De Groot uit. “Enerzijds dát de verpakking gerecycled kan worden, anderzijds dat ze ook daadwerkelijk op schaal gerecycled worden. Ook wordt het verplicht kunststofrecylaat toe te passen in kunststofverpakkingen. Dit gaat ook gelden voor verpakkingen die van buiten de EU komen. Over een paar jaar wordt de recyclebaarheid technisch precies ingevuld per categorie.” 

Voor de consument
Na afloop van de presentatie komen er enkele vragen uit het publiek. Iemand uit de horeca vraagt: “Ik hoorde jullie iets zeggen over herbruikbare verpakkingen zonder extra kosten voor de consument. Betekent dat dat wij geen borg mogen vragen op onze herbruikbare bakjes?” Het antwoord van de sprekers luidt: “Borg mag wel. Maar zonder extra kosten, dit betekent ook dat de consument een eigen bakje of beker kan meenemen om te laten vullen en daar dan niet meer voor betaalt dan als het in jullie bakje zit.” 

Veel mensen verlaten een stuk wijzer de zaal. De verordening gaat er komen en ook al gaan er na bekrachtiging nog achttien maanden overheen, je kunt er maar beter alvast op inspelen. 

Foto: Marco Scheurink
Tekst: Lieke Rijkx

Dit artikel is een uitwerking van een deelsessie tijdens de Reusable Packaging Fair. Op deze conferentie voor duurzame verpakkingen met ruim 400 bezoekers en meer dan 25 deelsessies presenteerden Özlen Yagmur en Dillon de Groot van het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat over wetgeving.